|
تاریخ درج خبر :
جمعه, 08 مرداد 1389 منبع خبر:
روابط عمومی اتحادیه قالی تبربز
علی سلیمانی
رئیس اداره فرش استان آذربایجان شرقی قبل از هر چيز لازم ميدانم مختصري از خصوصيات و ويژگيهاي قالی آذربايجان شرقي سخن بگويم. منطقهاي كه به گواه تاريخ از هنرمندان، نقاشان، توليد كنندگان، قالیبافان ، روفه گران، رنگرزان و ساير حرف قالی برخوردار بوده و من حيث المجموع آثاری ارزشمند آفریده اند که زينت بخش منازل، موزهها و كاخها ميباشند. استان آذربايجان شرقي مهد هنر- صنعت قالی جهان است و در اين استان مناطق بافت داراي تنوع و شگردهاي مختلفي هستند. از 19 شهرستان و روستاهاي تابعه استان، بدون استثناء توليد و بافت قالی رواج دارد، جالب اينكه توليدات هر كدام از این مناطق متفاوت از ديگري بوده و هر كدام به نوعي متناسب با سلايق بازارهاي داخلي و خارجي بافته ميشوند. تنوع در بافت و طرح از ويژگيهاي اصلي توليد قالی اين استان است كه وجود هنرمندان طراح و بافنده در آفرينش آثار هنري و بافت از واقعيتها و پتانسيلهاي آن حكايت دارد. در كنار اين امر رجهاي بالا و ظريف و توليدات هنري از جمله تابلو هاي نفيس، تصويرگر بن مايههاي فكري و تاريخي اين سرزمين است. از قالیهاي نفيس و هنري تبريز با رجهاي بالا و طرحهاي متنوع گرفته تا قاليهاي ذهني بافت هريس و قالیهاي مهربان، سراب، بخشايش، گوراوان شربيان، آذرشهر، خواجه، مرند، بناب مرند، مراغه، ملكان، اهر، كليبر، عجبشير و تابلو هاي سردرود كه داراي جنبههاي هنري و تجاري هستند هر كدام در دل خود حرفهايي براي گفتن دارند و بيگمان نوازشگر چشم و جسم انسان هستند و قطعاً هر كدام نشان تجاري و برند تاريخي داشته كه حتي بدون ثبت در محافل بينالمللي بطور ذاتي شناسنامه جهاني دارند. تقرير درباره قالی آذربايجان و سخن گفتن از آن بسيار سخت است بويژه اين كه تا حدي با رموز آن آشنا باشي و از دشواريهاي مسير آگاه. اما از اينكه هدف اظهار عملكردها و شاخصها ميباشد سخن كوتاه ميكنيم. ■ ساختار اداري فرش
پيرو مصوبه شماره 5169/1901 مورخ20/1/1382 شوراي عالي اداري كشور و تفاهم نامه وزراي جهاد كشاورزي، بازرگاني و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور امر سياستگذاري، برنامه ريزي، هدايت، ساماندهي، آموزش و تحقيقات و امور حاكميتي و نظارتي فرش دستباف به وزارت بازرگاني محول گرديد. در اين راستا مركز ملي فرش سياستگذاري و برنامه ريزي را عهده دار گرديد. يكي از وظايف اين مركز حذف تعهدگري دولتي و ايجاد سامانه منطقه حاكميت نظارتي براساس اصول سياستگذاري در خصوص فرش دستباف بود. با تلاشهاي كارشناسي مراتب در سطح وزارتخانه انجام گرفت و متعاقب آن با تسري اين امر به مراكز استانها و شهرستانها تابع از سال 1383 شكل گرفت. لذا سازمان بازرگاني كل به استانها متناسب با ظرفيتها و پتانسيلهاي حوزه جغرافيايي نسبت به تشكيل اداره فرش با بهره گيري از پتانسيلهاي موجود اقدام كردند. در اين راستا استان آذربايجان شرقي با بررسي اولويتها اقدام به تشكيل اداره فرش استان بطور رسمي در سال 84 نمود.
در حال حاضر اين اداره جزء ادارات سازمان بازرگاني محسوب ميگردد. که با آغاز فعاليت خود از مورخ 20/1/84 اقدامات دامنه داري با توجه به مسائل اداري، مالي، نهادها رايزني با بافندگان، توليد كنندگان، تجار، هنرمندان داخل و خارج از كشور و مراتب امر از جمله مصاحبههاي راديوئي و رايزنيهاي متعدد را با جامعه قالی به انجام رسانده و درحال حاضر نيز ادامه دارد. ■ برنامههاي عملياتي
در سال 1384 تشكيل اداره فرش سازمان بازرگاني از برنامههاي اصلي عملياتي بود كه با تشكيل اداره فرش به ترتيب در جهت معرفي قاليبافان به بانكها و شعبات متعدد تامين اجتماعي قابل استفاده از حمايتهاي مالي و بيمه قاليبافان آغاز گرديد. تشكيل و ايجاد بسترهاي حمايتي از جمله تشكلهاي قالی توسط سازمان بازرگاني و تقويت تعاونيهاي فرش روستايي از برنامههاي استراتژيك در جهت برنامههاي سياستگذاري و برنامه ريزي در قالب ساماندهي قالی با تشكيل 20 اتحاديه صنفي توليد كنندگان و بافندگان قالی در سراسر استان و تقويت تعاونيهاي روستايي به تعداد 30 تعاوني شروع شد. انجام مصاحبههاي تلويزيوني و راديويي و جرايد در جهت اطلاع رسانی بخش ديگري از اقدامات حوزه فرش سازمان بازرگاني با همكار ساير حوزه سازمان بود. در كنار اين اقدامات برگزاري جشنوارههای فرهنگي، هنري، دورههاي آموزشي از جمله اقدامات حمايتي بود كه حداقل تاكنون سه جشنواره ملي قالی به نامهاي گره زرین و 3 همايش ملي و منطقهاي سليقه یابي، بازار شناسي و دانشجويان و دانش آموختگان قالی با همكاري تشكلهاي قالی و مراكز ملي فرش ايران برگزار شده است. در كنار اين موارد، جشنواره هنري باغ گره ويژه طراحان و نقاشان قالي آذربايجان برگزار شده و 200 دوره آموزش بهبافي قالی در شهرها و روستاها استان براي ارتقاء كيفيت قالی در راستاي حمايت از قالیبافان به اتمام رسيده است. صدور پروانههاي غير مركز با مديريت متمركز قالی و مجتمع قاليبافي از برنامههاي مهم اداره فرش سازمان ميباشد.
در جهت سازماندهي و شناسايي توليد كنندگان و قالیبافان از سال 1384 تاكنون حداقل 116408 كارت قاليبافي و 92029 پروانه كسب قاليبافي با هماهنگي تعاونيهای روستايي و اتحاديهاي صنفي قالی صادر گرديده است كه اين امر حكايت از پتانسيل بالاي اين استان در امر قالی ميباشد. طبيعتاً ظرفيتهاي استان بيش از اين می باشد بطوري كه با وجود تعاونيها و اتحاديه های قالی ، اتحاديه ديگري نيز از جمله صادر كنندگان، قالی فروشان، رنگرزان، و غيره نيز هر كدام بر حسب فعاليت صنفي و تجاري خود فعال بوده و اولين استاني قلمداد ميشود كه انجمن طراحان و نقاشان آن راه اندازي شده كه حداقل داراي350 عضو فعال طراح و نقاش دارد. همچنين تشكيل ماهيانه كميتههاي فرش با حضور تشكلهاي قالی در جهت همفكري و پيشبرد اهداف قالی جزء برنامههاي عملياتي قالی بوده و همچنان ادامه دارد. از سال 84 لغايت آخر سال 1388 حداقل نزديك به 30 هزار نفر از قاليبافان استان به تامین اجتماعی معرفی شده اند. ■ صادرات قالی استان
با وجود 500 هزار نفر قاليباف و توليد كننده قالی در اين استان و توليد بالاي يك ميليون مترمربع قالی با 20 اتحاديه صنفي توليد كنندگان و بافندگان و30 تعاوني فرش روستايي و ساير تشكلهاي ديگر در تعاونيهاي شهري و شرکتهای عمومي و خصوصی قالی قاعدتاً سيماي قالی استان علاوه بر جنبههاي هنري و صنعتي، شكل تجاري دارد. از اين رو اين استان به قطب مهم توليدي و صادراتي كشور تبديل شده كه حداقل 40 درصد صادرات فرش كشور به استان آذربايجان شرقي اختصاص دارد به نحوي كه در سال 1388 حداقل 177 ميليون دلار قالی به خارج از كشور صادر شده كه در مقايسه با سال قبل 8 درصد رشد داشته است. ■ اقدامات سه ماهه اول سال جاري
در سال 1388 تلاش بسيار مهمتري در راستای حمايت از قاليبافان استان صورت گرفت به طوري كه حداقل نزديك به 8 ميليارد تومان تسهيلات از محل منابع صندوق مهر امام رضا (ع) استان برای مصوبه دور جدید ریاست جمهوري اسلامي ايران به استان جذب شد. در ادامه اين روند و پيگريهای جلسات و مكاتبات و معرفي قاليبافان به صندوق مهر، حداقل 12 ميليارد تومان جذب شد كه اين روند براساس ضوابط و مقررات جديد صندوق كه از طريق ثبت نام اينترنتي بعمل خواهد آمد، اقدام خواهد شد. در اين راستا برابر حمايتهاي به عمل آمده حداقل 1300 نفر براي بيمه قاليبافان به شعبات تامین اجتماعي معرفي شدهاند و پيگيريهاي لازم براي اجرايي كردن بيمه اجتماعي جديد قاليبافان در شرف انجام است كه انشاءالله بعد از ارسال دستورالعمل از طرف مركز ملي فرش ايران مراتب اقدام خواهد شد.
سه ماهه سال 1389 حداقل 320 نفر موفق به اخذ پروانه كسب قاليبافي شده و 1400 نفر نيز كارت قاليبافي را از طريق اتحاديههاي صنفي و تعاوني فرش روستايي استان و شهرستانها اخذ كردهاند. در اين سه ماه مقدمات جمع بندي نتايج جشنواره گره زرين قالي آذربايجان فراهم شده و در خصوص ارسال ثبت نشان جغرافيايي قالی شهرهاي تبريز، هريس، بخشايش، خواجه اقدام عملي صورت گرفته است. در اين سه ماه حداقل 6 پروانه غير متمركز صادر گرديده و جلسات مستمري با استانداري در زمينه وامهاي صندوق مهر، بنگاههای زودبازده مكاتبات متعددي نيز به عمل آمده است. پیگیری دريافت اخذ اعتبارات استاني براي آموزشهاي قالی از جمله اقدامات حمايتي براي قالی به حساب می آید كه در اين سه ماه بطور مستمر انجام شده است. تشكيل 4 جلسه كميته فرش كه حاصل آن پيگیري ساخت مستند قالي آذربايجان با همكاري صدا و سيماي استان، پي ريزي مقدمات انتشار نشريه و ماهنامه قالی ، پيگیري برگزاري جشنواره، قالي و احساس كودكانه كه مورد تاييد مركز ملي فرش ايران واقع شده و پيگيري ثبت نشان جغرافيايي قالی و برگزاري نمايشگاه تخصصي قالی از طرف تشكلهاي قالی از بركات كميته فرش ميباشد.
تلاش براي احداث قاليشويي مدرن ويژه قالیهای صادراتي و نفيس در استان، احداث مجمع قاليبافي در شهرستان ميانه و مراغه، استانداردسازي كيفيت قالی يا به عبارتي ايزو ( 2008 - 9001 ) پيگيري پروژه گواهی اصالت قالی ایران ( R F I D ) از برنامه آينده نزديك و يا به عبارتي امسال ميباشد. تلاش ديگري در اين سه ماه انجام گرفته، پيگيري تجهيز و راه اندازي نمايشگاه دائمي فرش روستايي استان در تبريز ميباشد كه به امید خدا انتظار ميرود شاهد افتتاح آن در آينده نزديك باشيم.
|