89/6/9  کارپتور
    علیرضا قادری

هجده دوره از برگزاري نمايشگاه فرش در محل دائمي نمايشگاه هاي بين المللي تهران گذشت. اين سري نمايشگاه ها در طول اين سالها چالش ها و فراز و نشيب هاي بسياري را شاهد بوده است. برخي از اين چالش ها گرچه بظاهر تنها تغيير عنوان نمايشگاه بين المللي فرش تهران به نمايشگاه بزرگ فرش دستباف تهران بود، لکن عملا دخالتي جدي در تغيير ماهيت و اهداف آن را ايفا کرد. در سالهاي اخير نيز عنوان نمايشگاه شاهد از دست دادن عبارت بزرگ و تبديل عنوان به نمايشگاه فرش دستباف ايران بود.
    
    هريک از اين عناوين الزاما بايد مفاهيمي را تعقيب و القاء کند، که اتفاقا کرده است. در طول اين گذار هجده ساله، شيب نزولي طي شده، چه در تبيين ماهيت و تعريف شاکله اي استوار و آينده گرا و چه در کيفيت و نحوه اجرا به عنوان بخش هايي که متولي در آن موظف است، نتيجه طبيعي و قابل انتظاري است که از مديريت هاي محدودنگرو عمدتا بيگانه با امر مديريت نمايشگاهي ناشي گرديده و مي گردد.
    
    در اين ميان فضاي خالي ناشي از عدم تعريف صحيحي از نمايشگاه، توليدکننده، تاجر و صادرکننده موجب گرديده است تا بسياري با شناسنامه هاي جعلي فرصت را مغتنم شمرده و ماهي هاي درشت اين آب گل آلود را صيد کنند. اين شرايط تا اندازه اي ناگوار گرديده که بخش قابل ملاحظه اي از مشارکت کنندگان در نمايشگاه ها را رسما دلالاني که نه دستي در توليد دارند و نه سر رشته اي از تجارت و صادرات، اغلب غرفه ها را با کوهي از فرشهاي اماني اين و آن به سالن هاي غبارآلود نمايشگاه تلنبار کنند و هويت واقعي فرش ايراني را در فضايي که ميتوانسته و مي تواند به عنوان بهترين سکوي معرفي فرش دستباف ارزشمند و اصيل ايراني بشمار آيد، به سرنوشتي مبتلا کنند که نشانه هاي آن بزودي در بازارهاي داخل و خارج ايران آشکار گرديد.
    
    نمايشگاه هاي تهران با ناشيگري و اعمال سياست هاي ناپايدار و غلط و واگذاري آن بدست مجرياني بيگانه با حساسيت هاي اين هنر صنعت، عملا دکاني شده است براي کسب درآمدهاي نمايشگاهي مجريان که هرچه بتوانند قيمت تمام شده را کاهش دهند سود بيشتري را نصيب خود کرده اند. نتيجه اينکه سرويس هاي نمايشگاهي به رغم پيشرفتهايي که در صنايع سازه هاي نمايشگاهي، امکانات و تجهيزات کمکي، تبليغات جذاب و اثرگذار و مدعوني به واقع خريدار فرش دستباف داشته اند، روز به روز به شهادت آنچه به چشم مي بينيم، و در فيلم ها و تصاوير آن ثبت و ضبط است، از عنصر کيفيت و اثر بخشي خارج گرديده و دل به فروش فضاي نمايشگاهي "با قيمتي حداقلی!" خوش داشته است.
    عجب اينکه متولي و برگزارکنندگان و نمايندگان دستگاه هاي مرتبط که در آئين گشايش آن حضور بهم مي رسانند، بدون کمترين توجهي به اين سير پر شتاب نزولي ضمن اظهار رضايتمندي، دستاندرکاران را با قيد "بايد" و "لازم" است دست خالی به مصاف رو در رو با نمامي مشکلات داخلي و خارجي ترغيب، حواله و روانه مي کنند.
    
    نوزدهمين نمايشگاه فرش دستباف ايران در چنين شرايطي قريب سه هفته ديگر قرار است کار خود را شروع کند. توسط مجري اي که اطلاعات اين نمايشگاه را که دستورالعمل هاي اجرا وظايفش از سوي ستاد برگزاري نمايشگاه در تاريخ 89/4/14 مصوب گرديده و مدتها بعد از اطلاع رساني سايت مرکز ملي فرش ايران، هيچگونه اشاره اي به برگزاري اين نمايشگاه ها در سايتي که آدرس آن را مرکز ملي فرش ايران اعلام کرده بود نگذاشت.
    نتيجه مصوبات ستاد برگزاري هم بعد از هجده دوره تجربه! خواندني است. همان حرف هاي هميشگي بدون هدفگذاري و تعيين اولويت هاي ضروري پس از دو ماه از تاريخ انتخاب مجري گويا قرار است سالن عروسي اجاره کنيم!
 از آن به بعد هم کار به مجري واگذار شده. بدون هيچ نظارتي بر کيفيت فعاليت مشارکت کنندگان و هر چيزي که از آن بوي تفکر و برنامه ريزي در چنين شرايط خطيري به مشام برسد. مجري منتخب هم طي چند سطر و چند فرم چگونگي دريافت وجه و گروکشي به بهانه حفظ امنيت و نظم نمايشگاه تنها 21 روز زمان (منتهي به 30 مرداد ماه يعني عملا يکماه بعد از ابلاغ مصوبات ستاد برگزاري) براي ثبت نام شرکت کنندگان تعيين کرد. بدون هيچ تبليغات و اطلاع رساني اي. همين. تاسف آور اينکه در مقدمه مصوبات ستاد برگزاري شرکت مجري "با توجه به توانمندي و تجربيات در برگزاري نمايشگاه" توسط اين ستاد انتخاب گرديده است.
    امروز کار فرش کشور در تمامي زمينه هايش گره اي کور خورده است و مفاهيم و واژه ها معاني خود را بکلي از دست داده اند و براحتي و بدون تشکيک مورد استفاده قرار مي گيرند. کسي هم نيست که بپرسد کدام توانمندي و کدام تجربه!؟
مطمئن هستيم که انتشار اين مطلب دو واکنش در ميان دو طيف درگير خواهد داشت. مشارکت کنندگان مثل هميشه مي گويند. اين است اين حرف دل ما است که گفته شده است. بدون هيچ مشارکتي در ارايه برنامه اي مدون و تلاشي براي به پايان بردن اين بي برنامگي استاندارد شده! و طيف ديگر دستاندرکاران و مسئولين و مديران دستگاه متولي که اين مطلب را به غر و لند و نگاه بدبينانه و ايجاد ياس تعبير مي کنند. اما اثر واقعي اين موضگيري ها براي فرش کشور چيست؟ هيچ.

- نوزدهمين نمايشگاه الزاما بايد بسيار واقعگرا و شعارگریز باشد.
- مشارکت کنندگان و غرفه داران از طرق مختلف نسبت به شرايط محدودکننده بازارهاي خارجي بيش از پيش و مستندا توجيه شوند.
- اقدامات فرماليته ارسال نامه به وزارت خارجه و دعوت از دستاندرکاران و بکارگيري عباراتي نظير: " مركز ملي فرش ايران به منظور افزايش بهره وري اين نمايشگاه با همكاري سفارتخانه هاي جمهوري اسلامي ايران اقدام به دعوت از بيش از 100 بازرگان و خريدار مطرح فرش دستباف از 60 كشور جهان كرده است." حد خود را از شعار و اقدامي سرسري به سطحي واقعي و موثر ارتقاء دهد به نحوي که بتوان نشانه هاي عملي آن را در نمايشگاه ديده و آثار مثبت آن را در عمل به اثبات رساند.
- زمينه براي حضور و عرض اندام فرشهاي با کيفيت و توليدکنندگان واقعي و صاحب سبک فراهم گردد.
- از حضور دلالان و واسطه ها و امانت فروش ها جدا جلوگيري شود.
- فروش بيشتر به هر قيمت و شکلي در مقابل نمايش توانمندي هاي فرش کشور مورد محاسبه و ملاک و خط کش توفيق نمايشگاه نباشد.
- نمايشگاه، نمايشگاه باشد نه فروشگاه و بازار مکاره. يکي از ملاک هاي صحيح ارزيابي نمايشگاه، تفوق تعداد توليدکنندگان صاحب نام و صاحب سبک و ورود مجموعه هاي وزيني است که تا کنون بدليل همين نقاط ضعف ، با عدم شرکت در چنين نمايشگاههايي تلاش داشته اند تا آبرويي را که با سالها تقلا کسب کرده اند در معرض خظا و خظر قرار ندهند.
- تعريف غلطي که در مصوبات ستاد برگزاري از "تجهيزات استاندارد نمايشگاهي" گرديده و آن را در سطح اسپيس، ميز و صندلي، سر در غرفه و موکت و نور!! که همگي ما از کيفيت و شکل و شمايل آن بخوبي آگاهيم، مورد بازنگري قرار گيرد و از تجهيزات نمايشگاهي واقعا استاندارد براي نمايش فرش استفاده شود. نگاهي به شکل ورودي سالن هاي نمايشگاه هاي قبلي مي تواند به ما بگويد که نمي توان جواهر را در روزنامه پيچيد و به قيمت جواهر هم فروخت.
- تبليغات و اطلاع رساني پيش، حين و بعد از نمايشگاه بطور روشمند و استاندارد صورت پذيرد. تا اين لحظه حتي يک خبر از سوي مرکز ملي و يا مجري نمايشگاه براي سايت اطلاع رساني فرش ايران که علاقمندان و متخصصاني بالغ بر 13 هزار نفر را در 198 کشور تحت پوشش خبري و اطلاع رساني خود دارد ارسال نشده است و اين تنها مرکز بزرگ و فراگير اطلاع رساني در هيچ جلسه اي ولو به عنوان مستمع آزاد و دستگاه اطلاع رساني دعوت نگرديده است. اين و امثال اين موضوع نه تنها نشانه هاي خوبي براي دستيابي به نمايشگاهي موفق نيستند بلکه تلويحا بر بي برنامگي و ضعف شديد برگزاري اين نمايشگاه تاکيد مي کنند.
- و در نهايت اينکه بجاي اغراق و غلو واقعا کار شود. کاري که امروز بيش از هر وقت ديگري فرش به آن نيازمند است.
    
    آنچه باقي مي ماند اينکه هزينه اجراي نمايشگاه براي مجري افزايش خواهد يافت. بسيار خوب. اما اين هزينه را بايد متولي فرش تامين و به عنوان بخشي از اعتبارات حمايتي در اين نمايشگاه هزينه کند و آن را بر دوش شرکت کنندگان تحميل نکند. اگر نمايشگاه تهران را بتوانيم با استانداردهاي بالاي نمايشگاهي و بر اساس برنامه، نه دو سه ماه مانده به اجرا بلکه بلافاصله پس از پايان نمايشگاه قبلي همانند نمايشگاه هاي ديگر دنيا باجرا درآوريم ناگزير نخواهيم بود که هزينه هاي صد در صدي نمايشگاه چين و فلان درصدي ساير نمايشگاه ها را که بيش از 70 درصد استفاده کنندگان آن مخاطبان واقعي آنچه ما از فرش ايراني مي خواهيم نيستند بدون کمترين نتيجه بپردازيم.
    
    اينگونه است که تجار و خريداران در کنار ساير نمايشگاه هاي فرش در گوشه و کنار دنيا نمايشگاه فرش ايران را نيز برسميت شناخته و در جدول زمانبندي فعاليت هاي تجاري خود زماني را هم بدان اختصاص خواهند داد. اين امر هزينه هاي مادي و معنوي بسيار کمتري را براي فرش کشور در مقايسه با نمايشگاه هاي خارجي در بر خواهد داشت و طبعا مي توان تمامي استعداد و توان توليدي کشور را در معرض بازديد علاقمندان خصوصا خريداران عمده و واقعي قرار داد.
    
    گرچه هيچ شاهدي براي اين انتظار و اميد نيست ولي همچنان مشفقانه و صميمانه اميدواريم نوزدهمين نمايشگاه نمره قبولي بالايي را کسب کند و مثل سالهاي قبل با تک ماده و ارفاق خود را به بيستمين نمايشگاه فرش ايران سنجاق نکند.

 

کلیه حقوق مادی و معنوی مطالب این پورتال متعلق به اتحادیه تولید کنندگان و بافندگان قالی تبریز می باشد و استفاده از آنها با ذکر منبع بلامانع است.
EGT.ir©2009-2010,All Rights Reserved