|
تاریخ درج خبر :
سه شنبه, 16 شهريور 1389 منبع خبر:
روابط عمومی اتحادیه قالی تبربز
در روزنامه امروز جام جم در صفحه 15 ( ایران )، ستون گزارش مطلبی به قلم سعیده دلال علیپور تحت عنوان " تابلو فرش سردرود در خطر از دست رفتن " به چاپ رسیده است، که به واکاوی قالیهای شِکلی ( شکل بافی ) می پردازد.
شهر سردرود استان آذربايجان شرقي از قديمالايام به عنوان نهاد قاليبافي استان آن هم تابلوفرش ايران معروف بوده و هست. اگر امروز تابلوهاي نفيس و چشمنواز شهر كوچك 3 هزار ساله سردرود كه حتي بسياري از مردم خود اين شهر را كمتر از اثرش ميشناسند، ولي زينتبخش در و ديوارهاي موزهها و قصرهاي سراسر جهان است.
اين در حالي است كه كارشناسان و بافندگان فرش معتقدند هنر تابلوفرش سردرود به دليل نبود متولي و رواج طرحهاي كامپيوتري در خطر از دست دادن اصالت خود است.
كاظم صحتي سردرود يكي از توليدكنندگان تابلو فرش در اين شهر قدمت اين اثر هنري را همدوره قالي ذكر كرده و ميگويد: در قديم هنرمندان، طرحهاي قالي را به صورت ابتدايي و انتزاعي كه از مناظر و اشخاص محيط اطراف خود الهام گرفته بودند، خلق ميكردند، اما به مرور زمان اين نقوش از تركيب اصلي قالي جدا شد و بتدريج در اندازههاي كوچك تر و در قالب تابلو به هنردوستان ارائه شد.
وي ميافزايد: تاريخچه هنر تابلوبافي در شهر سردرود به صورت حرفهاي به حدود 70 سال قبل برميگردد. در ابتدا طرح اين تابلوها از روي پوستر و توسط اساتيد مجرب طراحي ميشد، اما با ورود تكنولوژي اين طرحها در قالب فتوكپي رنگي و طرحهاي كامپيوتري كار شدند. در سردرود تقريبا همه انواع قالي، با نقشههاي متفاوت بافته ميشود كه بيشترين آن را نقشههاي صورت، اعم از مينياتور و پرترههاي شخصي تشكيل ميدهد.
بافتههايي كمنظير از هنر سردروديان
صحتي درخصوص كيفيت فرشهاي سردرود ميگويد: كيفيت فرشهاي سردرود، به جهت رعايت اصول فني بافت، مرغوبيت مصالح و نوع نقشه آن است به طوري كه بافتههاي اين شهر از ظرافت و زيباييهاي خاص خود ـ كه در كمتر جايي ديده ميشود ـ برخوردار هستند. اين توليدكننده درخصوص تسهيلات اعطايي ميگويد: متاسفانه با توجه به اينكه اين هنر متولي خاصي ندارد، نميتواند در قالب تشكل و تعاوني فعاليت كرده و از امكانات و تسهيلات تعاونيها استفاده نمايد. بنابراين اغلب توليدكنندگان عمدتا بنا به سليقه خود و بدون توجه به سليقه و خواسته بازار اقدام به توليد تابلوفرش ميكنند، غافل از اين كه هر كدام از كشورها سليقه و طرح و نقشه خاصي را ميپسندند.
طرح هاي كامپيوتري، فاجعهاي براي تابلوفرش
عليرغم اينكه اين توليدكننده درصد خطاي طرحهاي كامپيوتري را بسيار پايين ميداند، اميد بنام طراح قالي استان آذربايجان شرقي اين طرحها را فاجعهاي براي تابلو فرش ميداند. وي معتقد است در طرحهاي كامپيوتري با تبديل نقشه به عدد و اختصاص هر كدام از اعداد به رنگ خاص بافنده را از نظر عاطفي و احساسي و بهره بردن از قوه ابتكار دور ميسازيم و درواقع بافنده اگر عددي را روي نقشه گم كند، قالي بافته شده دچار نقص و ايراد قابل توجهي خواهد شد.
بنام اضافه ميكند: به نظر بنده اينكه به خاطر تسهيل در بافت، اينگونه از تكنولوژي كمك بگيريم اشتباه است و چون به كار قاليبافي نظارت نميشود، به صورت غيراصولي و غيرحرفهاي در منازل و توسط بافندگاني كه از طرح و نقشه تمام شده اطلاعي ندارند، بافته ميشود. اينجاست كه تفاوت تابلوهاي بافته شده با طرحهاي كامپيوتري و نيز طرحهاي اصيل و حرفهاي آشكار ميشود. قبل از پيدا شدن طرحهاي كامپيوتري كه تابلوها از روي پوستر و عكس بافته ميشدند بين عكس و بافنده يك نوع احساس مراوده و عاطفي ايجاد ميشد به اين صورت كه بافنده در مواقع لزوم نخ رنگ ميكرد و يا جايي از عكس را بنا به سليقه خود و بدون اينكه به اصل طرح خدشهاي وارد شود، دستكاري مينمود، اما متاسفانه با ورود طرحهاي كامپيوتري اين احساس بين قالي و بافنده عملا از بين رفت و بافنده فقط از روي اعداد و به صورت دستوري به بافت تابلو محكوم شد.
اشتباه در بافت و ان يكاد
اين طراح آذربايجاني درخصوص برخي طرحهاي رايج در جامعه ما اظهار كرد: از جمله طرحهاي رايج در كشور ما كه متاسفانه به خاطر غيرحرفهاي توليد شدنشان در خارج نيز متقاضي ندارد، «و ان يكاد» است. در حال حاضر و ان يكاد بافي در جامعه ما به يك معضل تبديل شده، چرا كه به خاطر توليد انبوه ارزش خود را از دست داده و توليدكنندگان و دلالان بدون توجه به ارزش معنوي متن تابلو آن را روي زمين پهن ميكنند و به صورت شيء تجاري به آن نگاه ميشود.
با مقوله كپيرايت چه كنيم؟
علي سليماني، رئيس اداره فرش سازمان بازرگاني آذربايجان شرقي نيز درخصوص مشكلات قانون كپيرايت در استان ميگويد: متاسفانه در بحث مالكيت معنوي فرش استان بخصوص تابلو فرش با مشكلات زيادي مواجه هستيم. اين مقوله در داخل كشور در صورت شكايت صاحب اثر توسط سازمان بازرگاني قابل پيگيري است، اما در بحث تجارت خارجي با توجه به اينكه ما عضو سازمان تجارت جهاني نيستيم، بنابراين نميتوانيم براساس ابزارهاي بينالمللي از حق و حقوق خود دفاع كنيم. متاسفانه باتوجه به اينكه تاكنون بسترسازي براي عضويت در سازمان تجارت جهاني صورت نگرفته از خيلي از حق و حقوق خود عقب ماندهايم و اين مقوله بايد حداقل 50 سال پيش صورت ميگرفت كه بنا به دلايلي انجام نشده است.
ثبت نشان جغرافيايي فرش ايراني
وي همچنين ميگويد: در صورت تصويب ثبت نشان جغرافيايي فرش قادر خواهيم بود فرش و تابلوهاي هر منطقه را با حفظ اصالت آن منطقه به جهانيان معرفي كنيم. همان طور كه ميدانيد بازاريابي و سفارشپذيري در آثار هنري بخصوص آثار منحصر بفرد در دنيا نقش بسيار مهم و حياتي دارد و متاسفانه متوليان امر در عرصه جذب سفارش و مشتري در هنر تابلو فرش به مانند ديگر آثار هنري كشورمان ضعيف عمل كردهاند. طوري كه عليرغم كيفيت بسيار بالاي تابلوفرشهاي سردرود به دليل پايين بودن تنوع طرح و عدم شناخت كافي اين اثر بيبديل در جهان قسمت عمده آثار توليدي در داخل كشور به فروش ميرسد و تنها مقدار بسيار كم از اين تابلوفرشها از طريق سفارش پذيري به خارج از كشور صادر ميشود.
دانلود فایل PDF خبر
متن اصل خبر
|